ข้ออักเสบรูมาตอยด์….ในทัศนะแพทย์แผนจีน

ข้ออักเสบเป็นโรคที่ทำให้เกิดอาการอักเสบของข้อ ซึ่งจะส่งผลให้เกิดอาการปวดข้อ ข้อแข็ง ข้อบวม หรืออาจมีอาการแดงและร้อนตามข้อ ข้ออักเสบบางชนิดจะมีการอักเสบของเนื้อเยื้อใกล้เคียงที่อยู่รอบข้อด้วย เช่น กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น เอ็นยึดหรือผิวหนัง เป็นต้น และอาการอักเสบนี้อาจลามไปถึงอวัยวะภายในร่างกาย

ข้ออักเสบที่พบได้ บ่อยมีดังนี้:

-ข้อเสื่อม (ปวดข้อในผู้สูงอายุ)

-โรคปวดข้อรูมาตอยด์

-โรคเกาต์

-ข้ออักเสบจากการติดเชื้อ

สาเหตุ อาการและแนวทางการบำบัดสำหรับโรคปวดข้อรูมาตอยด์

โรคปวดข้อรูมาตอยด์คืออะไร...

โรคปวดข้อมารูมาตอยด์ เป็นโรคข้ออักเสบชนิดหนึ่งที่มีอาการอักเสบเรื้อรังของเยื่อบุข้อเกือบทุกข้อทั่วร่างกายพร้อมๆ กัน รวมทั้งมีการอักเสบของพังผืดหุ้มข้อ เส้นเอ็นและกล้ามเนื้อรอบๆ ข้อด้วย หากมีการอักเสบเรื้อรังเป็นเวลานาน ข้ออาจจะแข็งหรือเกิดการพิการได้ โรคปวดข้อรูมาตอยด์พบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชายประมาณ 4-5 เท่า และพบมากในช่วงอายุ 20-50 ปี

โรคปวดข้อรูมาตอยด์จะแสดงอาการอย่างไร...

ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีอาการค่อยเป็นค่อยไป โดยเริ่มจากอาการอ่อนเพลียเบื่ออาหาร ปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อและกระดูกเป็นสัปดาห์หรือเป็นเดือนแล้วต่อมาจึงมีอาการอักเสบของข้อปรากฏให้เห็นดังนี้

-ข้อที่มีการอักเสบก่อนคือ ข้อนิ้วมือนิ้วเท้า ข้อมือข้อเท้า ข้อเข่าต่อมาจะเป็นข้อศอก ข้อไหล่

-ผู้ป่วยมักจะมีลักษณะจำเพาะคือ มีอาการปวดข้อพร้อมกันและคล้ายคลึงกันทั้งสองข้าง และข้อจะบวม แดง ร้อน

- อาการปวดข้อและข้อแข็ง (การขยับข้อได้ลำบาก) มักจะเป็นมากในช่วงตื่นนอกตอนเช้า พอสายๆ หรือหลังมีการเคลื่อนไหวของร่างกายก็จะทุเลาลง

โรคปวดข้อรูมาตอยด์เกิดจากสาเหตุอะไร...

ถึงแม้ว่าปัจจุบันการแพทย์ตะวันตกมีความก้าวหน้าไปมาก แต่ก็ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัดของโรคปวดข้อรูมาตอยด์ เพียงแค่สันนิษฐานว่าอาจเกิดจากระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายมีการตอบสนองอย่างผิดปกติต่อเชื้อโรคหรือสารเคมีบางอย่าง ทำให้มีการสร้างสารแอนติบอดีที่มีปฏิกิริยาต่อเนื้อเยื่อในบริเวณข้อของตัวเองหรือเรียกว่า ปฏิกิริยาภูมิต้านทานตัวเอง นั่นเอง

ส่วนการแพทย์จีนได้จัดโรคปวดข้อรูมาตอยด์ให้อยู่ในกลุ่มโรคที่เกิดจากเส้นลมปราณติดขัด (ปี้ปี้ง) พิษของลมและเย็น-ชื้น (เฟิงซือ) ที่สะสมในร่างกายมีการแทรกเข้าไปบริเวณข้อและเส้นลมปราณที่หล่อเลี้ยงข้อ ทำให้เส้นลมปราณติดขัดและเกิดการคั่งของพลังลมปราณและเลือดบริเวณข้อ ผลที่ตามมาคือ ข้อต่อจะยึดติด เคลื่อนไหวไม่สะดวกพร้อมทั้งมีอาการปวด บวม แดงและร้อนที่ข้อด้วย หากปล่อยไว้เรื้อรัง เส้นลมปราณก็จะตีบตันในที่สุด ทำให้กล้ามเนื้อลีบและข้อพิการจนใช้งานไม่ได้

พิษของลมและเย็น-ชื้นที่สะสมในร่างกาย นอกจากจะทำให้เป็นข้ออักเสบแล้ว ยังส่งผลให้เกิดโรคได้อีกหลายๆ อย่าง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับพิษนี้จะแทรกเข้าไปทำลายส่วนใดของร่างกายอาทิ:

-เมื่อพิษของลมและเย็น-ชื้นแทรกเข้าไปที่ผิวหนัง นอกจากจะทำให้เหงื่อซึม กลัวหนาว ครั่นเนื้อครั่นตัวแล้ว ยังเป็นเหตุทำให้รูขุมขนเปิด ภูมิต้านทานต่ำลง ทำให้โรคต่างๆ แทรกเข้าไปในร่างกายได้ง่ายขึ้น

-เมื่อพิษของลมและเย็น-ชื้นแทรกเข้าไปที่กล้ามเนื้อก็จะทำให้ปวดเมื่อยตามร่างกายแบบหนักๆ และอาการปวดเมื่อยนี้จะย้ายไปตามตำแหน่งต่างๆ อยู่เรื่อย

-เมื่อพิษของลมและเย็น-ซึมแทรกเข้าไปที่กระเพาะและม้ามก็จะทำให้ปวดท้องแบบเย็น ซึ่งมีลักษณะจำเพาะคือเมื่อมีการประคบอุ่นหรือทานของอุ่นๆ แล้วอาการปวดก็จะทุเลาลง พร้อมทั้งมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสียหรืออาหารไม่ย่อยร่วมด้วย

-เมื่อพิษของลมและเย็น-ชื้นแทรกเข้าไปในระบบการไหลเวียนของโลหิตและเส้นลมปราณสำคัญของร่างกาย การทำงานของร่างกายก็จะรวนไปหมดและแสดงอาการผิดปกติตามระบบต่างๆ ของร่างกาย ซึ่งก็คือ SLE ในการแพทย์ตะวันตกนั่นเอง

วิธีการบำบัดแบบองค์รวมในทัศนะการแพทย์จีน...

การบำบัดรักษาโรคปวดข้อรูมาตอยด์ด้วยยาแก้ปวด ยาแก้อักเสบหรือยากดภูมิคุ้มกัน อาจไม่ใช่ทางออกที่ดีที่สุดสำหรับผู้ป่วย เนื่องจากเป็นเพียงการบรรเทาอาการปวดและอาการอักเสบชั่วคราวเท่านั้นและมิได้หยุดยั้งการลุกลามของโรค

การแพทย์จีนจึงนิยมใช้วิธีการบำบัดแบบองค์รวมดังนี้

-ขจัดพิษของลมและเย็น-ชื้นที่เป็นต้นเหตุสำคัญของข้ออักเสบให้ออกจากร่างกาย เพื่อหยุดยั้งการลุกลามของโรค

-สลายเลือดคั่งบริเวณข้อ จึงบรรเทาความฝืดแข็งและอาการปวดแดง บวม ร้อนของข้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยให้ข้อทำหน้าที่ได้ตามปกติ

ในขณะเดียวกัน การแพทย์จีนยังนิยมใช้วิธีการบำรุงรักษาไตควบคู่ไปกับการรักษาข้ออักเสบ เนื่องจากในทัศนะการแพทย์จีนข้ออักเสบมีต้นเหตุเกิดจากความเสื่อมของไตเมื่อไตได้รับการบำรุงและรักษา พลังลมปราณ และพลังไฟมิ่งเหมิน ของไตก็จะสมบูรณ์ขึ้น ซึ่งจะส่งผลให้ระบบการไหลเวียนของโลหิตทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ และสามารถขจัดพิษของลมและเย็น-ชื้นออกจากร่างกาย จึงทำให้ข้ออักเสบหายเร็วขึ้น

อาการต่างๆ ของข้ออักเสบ เช่น อาการปวด บวม แดง ร้อนตามข้อหรืออาการฝืดแข็งของข้อจึงค่อยๆ ทุเลาลงหรืออาจหายไปในที่สุด...

ที่มา 1. http://www.thaihealth.or.th/news.php?id=3853&PHPSESSID=8206f85120bd1986872f58f6844a8e26

2. หนังสือพิมพ์คม ชัด ลึก